Pijn

Vertaling- Evidence Based Acupuncture Evidence Summary 

Acupunctuur bij pijn

Pijn is een wereldwijd probleem. Meer dan 1,5 miljard mensen lijden aan chronische pijn[1]. Bijna één derde van de Amerikaanse volwassenen heeft chronische pijn [2] en bijna één op de vijf ondervraagde Europeanen geeft aan matige of ernstige chronische pijn te hebben [3]. De drie meest voorkomende oorzaken van chronische pijn zijn lage rugpijn (29%), nekpijn (16%) en ernstige hoofdpijn of migraine (15%) [4].

Pijn kan acuut zijn of chronisch
Acute pijn waarschuwt je dat je een kwetsuur hebt. Het begint plotseling en wanneer het letsel geneest, stopt de pijn. Bij acuut letsel is de pijn te wijten aan de druk van ontsteking in de weefsels en zenuwen op de plaats van het letsel. Deze ontsteking leidt tot de zwelling die waarneembaar is en maakt deel uit van de genezende reactie van het lichaam.
Chronische pijn houdt aan nadat het letsel is genezen en duurt weken, maanden of zelfs jaren. In chronisch letsel blijven zenuwsignalen die actief waren tijdens het acute letsel boodschappen sturen naar de hersenen dat het lichaam pijn heeft. Hoewel chronische pijn niet volledig begrepen wordt, is het mogelijk te wijten aan zenuwen die beschadigd zijn geraakt. Nieuw onderzoek suggereert dat chronische pijn kan ontstaan door een defect in de manier waarop de hersenen zintuiglijke informatie opslaan [5].

Pijn en kwaliteit van leven
Bijna twee derde van de mensen met chronische pijn meldt problemen met slapen. Gebrek aan herstellende slaap verergert vaak de pijn, wat resulteert in een frustrerende cyclus van pijn en slapeloosheid. Onvoldoende pijnverlichting kan leiden tot een langer verblijf in het ziekenhuis, meer heropnames, meer polikliniekbezoeken en een verminderd vermogen om te functioneren, wat weer leidt tot verlies van inkomen en vergoedingen van de zorgverzekeraars. Behalve de financiële last die chronische pijn met zich meebrengt, kunnen de emotionele lasten voor patiënten en familie ook hoog oplopen. Chronische pijn vormt een enorme kostenpost voor werkgevers door de kosten voor gezondheidszorg en revalidatie, en ook door verlies van productiviteit. Migraine is de op twee na meest voorkomende ziekte ter wereld [6] en een studie uit 2015 toonde aan dat hoofdpijn de grootste oorzaak was van verloren productieve tijd op het werk in de V.S. [7].

Medicijnen zijn niet het antwoord
Medicijnen worden vaak voorgeschreven om de pijn van een patiënt in de eerste lijn te behandelen. Toch vond slechts 23% van de patiënten met chronische pijn opiaten effectief, volgens een onderzoek uit 2006 door de American Pain Foundation [8]. Uit een recent onderzoek bleek dat opioïden in de aanbevolen doses niet effectief waren voor lage rugpijn [9]. In de eerste gerandomiseerde studie die de effectiviteit op lange termijn van opioïden voor pijnbestrijding onderzocht, bleek dat degenen die opioïden gebruikten na twaalf maanden in feite meer pijn hadden dan degenen die niet-opioïde pijnstilling gebruikten [10]. 
Opiaatmisbruik en depressie zijn gemeengoed geworden in de pijnbestrijding. In de Verenigde Staten leiden opiaten op recept zelfs tot meer sterfgevallen dan een overdosis heroïne[11]. Naar schatting zijn er twee miljoen personen in de Verenigde Staten verslaafd aan opioïden op recept, wat de economie 78,5 miljard dollar per jaar kost [12].

Hoewel de gevaren en negatieve effecten van opioïden op recept de meeste aandacht hebben gekregen in de Verenigde Staten, blijkt uit nieuwe gegevens dat dit wereldwijd een groeiend probleem is, met een aanzienlijk gebruik in veel Europese landen en ook in Australië en Nieuw-Zeeland [13].

Niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID's), de meest gebruikte geneesmiddelen ter wereld [14], zijn een andere vaak voorgeschreven eerstelijnsbehandeling van pijn. Uit een recente studie onder meer dan 440.000 patiënten bleek dat het gebruik van een NSAID, inclusief vrij verkrijgbare medicijnen zoals Ibuprofen, zelfs voor een korte periode in verband werd gebracht met een verhoogd risico op een acuut hartinfarct, zelfs bij gezonde mensen [15].  In het Verenigd Koninkrijk zijn de jaarlijkse kosten van de behandeling van gastro-intestinale schade veroorzaakt door NSAID's in 1999 €200 - €440 miljoen per jaar. Het aantal patiënten dat NSAID's gebruikt is gelijk gebleven, op ongeveer 7,5% van de totale bevolking [16].

  • "Een cohort van 446.763 personen werd onderzocht, waaronder 61.460 met een acuut myocardiaal infarct. Daarbij bleek dat het nemen van een dosis NSAID's gedurende één week, één maand, of langer dan een maand was geassocieerd met een verhoogd risico van myocardinfarct... Alle NSAID's, inclusief naproxen, bleken geassocieerd met een verhoogd risico op een acuut myocardinfarct...Het risico was het grootst tijdens de 1e maand van NSAID-gebruik en bij hogere doseringen."  
    Bally et al 2017 [17]

Acupunctuur werkt uitstekend tegen pijn 
Acupunctuur staat algemeen bekend om de effectiviteit bij de behandeling van pijn. Zijn unieke rol in het verminderen van het lijden bij patiënten die pijn ervaren is één van de belangrijkste redenen waarom het wereldwijd zo populair is geworden. Er is voldoende wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van acupunctuur bij specifieke pijnlijke aandoeningen, zoals kan worden gezien op de website www.evidencebasedacupuncture.org. Voor het behandelen van acute pijn is er een systematische review van 13 trials gevonden waarbij acupunctuur effectiever was dan placebo acupunctuur en injecties met een pijnstiller [18].

In een zeer grote open pragmatische wetenschappelijke studie met betrekking tot chronische pijn zijn 454.920 patiënten behandeld met acupunctuur voor hoofdpijn, lage rugpijn, en/of osteoartritis. De effectiviteit werd beoordeeld als duidelijk of matig in 76% van de gevallen door de in totaal 8.727 behandelende acupuncturisten[19]. In een tweejarig onderzoek in 2016 werden met terugwerkende kracht meer dan 89.000 patiënten ondervraagd, waarbij 93% van de patiënten vermeldde dat hun acupuncturist succesvol was geweest bij de behandeling van hun musculoskeletale pijn [20]. Een meta-analyse van 17.922 patiënten uit gerandomiseerde onderzoeken concludeerde dat “acupunctuur effectief is voor de behandeling van chronische pijn en daarom ook een redelijke doorverwijsoptie is.” Significante verschillen tussen echte en placebo acupunctuur geven aan dat acupunctuur meer is dan een placebo [21]. Een vervolgstudie met deze gegevens, kijkend naar pijnverlichting op lange termijn, stelde dat één van de voordelen van acupunctuur was dat het effect twaalf maanden aanhield nadat de behandeling was beëindigd [22]. Een andere studie in het tijdschrift Current Opinion in Anesthesiologie is het artikel getiteld “Acupunctuur voor Chronische Pijn: een Update en Kritisch Overzicht”. De conclusie van deze studie is dat er toenemend bewijs is voor de doeltreffendheid van acupunctuur voor de behandeling van chronische lage rugpijn, nekpijn, schouderpijn, kniepijn en hoofdpijn. Het gebruik van acupunctuur als een aanvulling of alternatief voor opioïden, en in perioperatieve settings is zinvol gebleken [23].

93% van 89.000 patiënten meldde een succesvolle behandeling voor musculoskeletale pijn met acupunctuur
(American Specialty Health 2016) [20]

Hoe werkt acupunctuur tegen pijn?
De werking die ten grondslag ligt aan de effectiviteit van acupunctuur bij de behandeling van pijn is uitgebreid onderzocht gedurende een periode van meer dan zestig jaar. Hoewel er nog veel te leren valt over acupunctuur en het menselijk lichaam in het algemeen zijn de neurale paden van acupunctuurpuntstimulatie naar het ruggenmerg en tot aan de pijncentra in de hersenen in kaart gebracht [24].

Figuur 3 Neural Acupuncture unit: A New Concept for Interpreting Effects and Mechanisms of Acupuncture. Zhang, Z.J.et al 2012.[25]
Inzoomen op afbeelding

Van acupunctuur is aangetoond dat het een aantal lichaamseigen opioïden activeert en ook de gevoeligheid van de hersenen voor opioïden verbetert [26].  Een aantal andere biochemische stoffen die betrokken zijn bij pijn en pijnvermindering blijken vrij te komen of gereguleerd te worden door acupunctuurstimulatie, waaronder ATP, adenosine, GABA en substance P [27]. In deze context is acupunctuur een veilig en effectief alternatief met een lange staat van dienst voor succesvol gebruik, zonder de bijwerkingen van de farmaceutische opties voor het behandelen van pijn.

Referenties:

  • 2. Johannes C. B., Le T. K., Zhou X., Johnston J. A. & Dworkin R. H. (2010). The prevalence of chronic pain in United States adults: results of an Internet-based survey. The Journal of Pain: Official Journal of the American Pain Society, 11(11), 1230–1239.
    http://doi.org/10.1016/j.jpain.2010.07.002 ()

  • 5. Moseley G. L. & Flor H. (2012). Targeting cortical representations in the treatment of chronic pain: a review. Neurorehabilitation and neural repair, 26(6), 646-652.
    https://doi.org/10.1177/1545968311433209  ()

  • 9. Abdel Shaheed C., Maher C. G., Williams K. A., Day R. & McLachlan A. J. (2016). Efficacy, Tolerability, and Dose-Dependent Effects of Opioid Analgesics for Low Back Pain: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA Internal Medicine, 176(7), 958–968.
    http://doi.org/10.1001/jamainternmed.2016.1251 ()

  • 10. Krebs EE. Effectiveness of opioid therapy vs. non-opioid medication therapy for chronic back & osteoarthritis pain over 12 months. Inannual meeting, Society for General Internal Medicine, Washington DC 2017.
    https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29509867/ ()

  • 11. Rudd RA, Seth P, David F, Scholl L. Increases in Drug and Opioid-Involved Overdose Deaths — United States, 2010–2015. MMWR Morb
    Mortal Wkly Rep 2016;65:1445–1452.  
    http://dx.doi.org/10.15585/mmwr.mm655051e1 ()

  • 15. Bally M., Dendukuri N., Rich B., Nadeau L., Helin-Salmivaara A., Garbe E. & Brophy J. M. (2017). Risk of acute myocardial infarction with NSAIDs in real world use: bayesian meta-analysis of individual patient data. BMJ (Clinical Research Ed.), 357, j1909–13.
    http://doi.org/10.1136/bmj.j1909 ()

  • 16. Cai S., Garcia Rodriguez L. A., Masso-Gonzalez E. L. & Hernandez-Diaz S. (2009). Uncomplicated peptic ulcer in the UK: trends from 1997 to 2005. Alimentary Pharmacology & Therapeutics, 30(10), 1039–1048. http://doi.org/10.1111/j.1365-2036.2009.04131.x  ()

  • 17. Bally M., Dendukuri N., Rich B., Nadeau L., Helin-Salmivaara
    A., Garbe E. & Brophy J. M. (2017). Risk of acute myocardial infarction with NSAIDs in real world use: bayesian meta-analysis of individual patient data. BMJ (Clinical Research Ed.), 357, j190913. 
    http://doi.org/10.1136/bmj.j1909 ()

  • 19. Weidenhammer W., Streng A., Linde K., Hoppe A., Melchart D.
    Acupuncture for chronic pain within the research program of 10 German Health Insurance Funds–basic results from an observational study. Complementary therapies in medicine. 2007;15(4):238-46.
    https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18054725/ ()

  • 25. Zhang Z.-J., Wang X.-M. & McAlonan G. M. (2012).Neural Acupuncture Unit: A New Concept for Interpreting Effects and Mechanisms of Acupuncture.Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2012(3), 1–23.
    http://doi.org/10.1016/j.brainresbull.2007.08.003 ()

  • 26. Harris R. E., Zubieta J.-K., Scott D. J., Napadow V., Gracely R. H. & Clauw, D. J. (2009).Traditional Chinese acupuncture and placebo (sham) acupuncture are differentiated by theireffects on μ-opioid receptors (MORs). NeuroImage, 47(3), 1077–1085. http://doi.org/10.1016/j.neuroimage.2009.05.083 ()