Richtlijnen

In deze rubriek vindt u informatie over acupunctuur in medische richtlijnen.

In de afgelopen 20 jaar is veel wetenschappelijk onderzoek beschikbaar gekomen dat laat zien dat acupunctuur een effectieve behandelvorm kan zijn voor tal van aandoeningen. Deze wetenschappelijke inzichten (evidence based*), aangevuld met de klinische ervaring van behandelaars (practice based*) en de ervaringen van patiënten, vinden nu ook hun weg in de medische richtlijnen.
* Lees hier over Evidence Based Medicine (EBM)  

Anders dan de benaming ‘richtlijn’ misschien doet vermoeden, zijn medische richtlijnen geen dwingende voorschriften, maar algemene aanbevelingen en vakinhoudelijke adviezen. Richtlijnen worden over het algemeen geschreven door vakgenoten voor vakgenoten, bijvoorbeeld binnen een bepaald medisch specialisme. Richtlijnen zijn bedoeld om artsen/zorgverleners en cliënten te ondersteunen bij het nemen van beslissingen over een passende en effectieve behandeling voor een specifiek gezondheidsprobleem.

Richtlijnen voor medisch specialisten in Nederland zijn samengebracht in de Richtlijnendatabase van de Federatie Medisch Specialisten en die voor huisartsen  zijn opgenomen in de NHG-standaarden van het Nederlands Huisartsen Genootschap.

Acupunctuur in medische richtlijnen
Het is verheugend dat acupunctuur geleidelijk aan in meer medische richtlijnen wordt opgenomen. Zo bleek in 2018 uit een internationaal bibliometrisch onderzoek* van Birch e.a. [1] dat voor ruim 200 gezondheidsproblemen acupunctuur 2189 keer werd genoemd als optie voor behandeling en 1486 keer voor 107 pijnindicaties, 703 keer voor 97 niet-pijn indicaties.
*bibliometrie is de wetenschap van de kwantitatieve meting van wetenschappelijke publicaties.

Er is nog weinig bekend over de onderliggende redenen op basis waarvan artsen uiteindelijk hun patiënten wel of niet doorverwijzen naar een complementaire therapie. Uit een onderzoekspublicatie in het Journal of Integrated Complementary Medicine (mei 2022), blijkt dat artsen die wel doorverwijzen dat vaak doen op basis van:

  • eigen ervaring met een complementaire behandelvorm
  • wetenschappelijke onderbouwing in een peer-reviewed vaktijdschrift
  • positieve aanbevelingen van collega’s
  • patiënt bevindingen; de terugkoppeling die de arts ontvangt van zijn patiënten, scoort zelfs iets beter dan wetenschappelijke onderbouwing in vakliteratuur [2]

In Nederland wordt acupunctuur als mogelijke behandeloptie nog maar in een beperkt aantal medische richtlijnen genoemd. In andere landen wordt acupunctuur vaker in richtlijnen opgenomen. Zo heeft het Britse National Institute for Health and Clinical Excellence (NICE) acupunctuur in haar richtlijnen voor chronische pijn en hoofdpijnklachten opgenomen.

Medische richtlijnen voor specifieke gezondheidsklachten waarin acupunctuur is opgenomen verschijnen binnenkort in dit blok. 

Referenties:

  • 1.Birch, S., Lee M.S., Alraek T. & Kim T.H.,  Overview of Treatment Guidelines and Clinical Practical Guidelines That Recommend the Use of Acupuncture: A Bibliometric Analysis, Review J Altern Complement Med. 2018 Aug;24(8):752-769. DOI: 10.1089/acm.2018.0092 []

  • 2. Stussman, B.J., et all, Reasons Office-Based Physicians in the United States Recommend Common Complementary Health Approaches to Patients: An Exploratory Study Using a National Survey, J Integr Complement Med, 2022 May 12. doi: 10.1089/jicm.2022.0493. Online ahead of print. []